De EU betaalt al miljarden euros aan Egypte voor allerhande ontwikkelingsprojecten, inclusief 200 miljoen die speciaal geoormerkt zijn om te voorkomen dat vluchtelingen op bootjes vanaf de noordkust naar Griekenland of Italië koers zetten. “Niet genoeg’, zegt Egypte nu.
Het is wel begrijpelijk – Egypte staat onder enorme druk. De kostprijs van miljoenen Syrische en Soedanese vluchtelingen is hoog en de laatste tijd wordt de bevolking duidelijk onrustiger over het straatbeeld dat in sommige wijken meer van Khartoum dan van het vertrouwde Egypte heeft.Zelf ben ik betrokken bij een paar projecten voor Soedanese vluchtelingen. Een van die kerkelijke projecten kwam onlangs in de sociale media onder vuur. Door Soedanezen te helpen zouden ze het te goed in Egypte krijgen en nooit meer weg willen.
De EU zit in een spagaat, want binnen de EU klinken stemmen die zeggen dat Egypte juist onder hulp moet krijgen vanwege de situatie van de mensenrechten. Maar diezelfde Europeanen willen natuurlijk ook niet dat honderdduizenden Soedanese vluchtelingen naar Europa komen. Voor Egypte een mooie gelegenheid om de EU onder druk te zetten voor meer hulp. Intussen doet Egypte veel om – binnen de grenzen van wat het westen tolereert – van Soedanezen af te komen.
Voortdurend worden vluchtelingen de grens naar Soedan overgezet. Maar dit lijkt weinig zoden aan de dijk te zetten – velen wandelen binnen 24 uur Egypte weer binnen. De bevolking is intussen sacherijnig. De komst van zoveel Soedanezen heeft gezorgd dat in veel wijken van Cairo de huurprijzen enorm zijn gestegen. Ook wordt veel geklaagd hoe Soedanezen de straat overnemen, en soms worden door groepen jonge Soedanezen van verschillende stammen hun geschillen op bloedige manier beslecht.
Wat veel Egyptenaren bovendien mateloos irriteert is dat nogal wat Soedanezen geïnfecteerd zijn met de mythe van het afrocentrisme – dat het oude Egypte eigenlijk helemaal is opgebouwd door en bestond uit zwarte Afrikanen. Die beweren dat de huidige bewoners laatkomers zijn – een kolonisatie van Grieken en Arabieren. En dat ze als Soedanezen dus eigenlijk de rechtmatige eigenaars van het land zijn.
