Het bezoek van de Chinese president Xi Jinping aan Egypte deze week is meer dan ceremonieel. Het is zijn eerste bezoek aan Egypte in tien jaar en vindt plaats in een jaar waarin beide landen zeventig jaar diplomatieke betrekkingen vieren. De ontmoeting laat zien dat de relatie tussen China en Egypte steeds belangrijker wordt, niet alleen economisch, maar ook geopolitiek.
Voor Egypte biedt het bezoek een belangrijke kans om de economische en strategische samenwerking met China verder te versterken. China is een van de belangrijkste handelspartners van Egypte en Chinese bedrijven investeren al enorm in infrastructuur, energie, industrie en transport. Egypte heeft behoefte aan investeringen, technologie en nieuwe economische kansen.
Tegelijkertijd wil Caïro zijn internationale partnerschappen diversifiëren en niet uitsluitend afhankelijk zijn van de Verenigde Staten en Europa. De strategische ligging van Egypte en het belang van het Suezkanaal geven het land bovendien een sterke onderhandelingspositie. Door nauwere banden met China kan Egypte zijn internationale invloed vergroten en meer ruimte creëren om zelfstandig zijn nationale belangen te behartigen.
Voor China is Egypte van groot strategisch belang vanwege zijn ligging tussen Azië, Afrika, het Midden-Oosten en Europa. Het Suezkanaal is een van de belangrijkste handelsroutes ter wereld en speelt een grote rol in de Chinese internationale handel. Chinese investeringen in de Suezkanaal Economische Zone versterken deze positie. Daarnaast biedt Egypte China toegang tot de grote Egyptische en Afrikaanse markten. Politiek gezien kan Beijing via Egypte zijn invloed in het Midden-Oosten en Afrika verder vergroten. Egypte heeft bovendien een belangrijke rol in Arabische diplomatie en het Palestijnse vraagstuk. Het versterken van de relatie met Caïro past daarom in China’s bredere streven naar economische én diplomatieke invloed.
Binnen de Europese Unie (EU) zal aandachtig worden gelet op wat er gebeurt. De EU is momenteel een zeer belangrijke handelspartner van Egypte en heeft grote financiële en investeringsprogramma’s met het land. Brussel heeft daarom belang bij een sterke en stabiele relatie met Caïro, en wil die positie niet kwijtraken.
Het Suezkanaal is cruciaal. Een groot deel van de handel tussen Europa en Azië loopt via deze route. Chinese investeringen kunnen de infrastructuur rond het kanaal verbeteren en daarmee ook Europese handel ten goede komen. Tegelijkertijd moet de EU opletten dat strategisch belangrijke infrastructuur niet leidt tot een te grote afhankelijkheid van één buitenlandse macht.
Erg belangrijk voor de EU is de kwestie van energie. In China’s internationale relaties draait het altijd om energie die China voor zichzelf wil veiligstellen. De EU is de afgelopen jaren, mede door de oorlog van Oekraïne met Rusland, meer gas gaan inkopen bij Egypte. Egypte kan ook elektriciteit en hernieuwbare energie gaat leveren. De EU steunt al projecten die Egyptische hernieuwbare energie met Europa verbinden. Een voorbeeld hiervan is de GREGY-elektriciteitsverbinding, een voorgestelde onderzeese kabel van 950 kilometer die het elektriciteitsnet van Egypte met dat van Griekenland moet verbinden.Daarnaast is samenwerking met Egypte belangrijk op het gebied van migratie, grensbewaking, mensenhandel en regionale veiligheid.
De EU moet daarom voorzichtig omgaan met de groeiende Chinese invloed. De EU zoekt natuurlijk geen directe confrontatie met China. Chinese investeringen in Egypte zullen economische voordelen opleveren voor Egypte, maar ook voor Europese bedrijven. De uitdaging voor de EU is om samen te werken waar dat mogelijk is, maar strategische afhankelijkheid te voorkomen. De Europese aanpak zou daarom het beste kunnen worden omschreven als de-riskingin plaats van volledige ontkoppeling. Europa hoeft Egypte niet voor zich te winnen ten koste van China, maar moet ervoor zorgen dat het zelf een betrouwbare en aantrekkelijke partner blijft.
De kern is eenvoudig: China zoekt markten, handelsroutes, invloed, en energie; Egypte zoekt investeringen en strategische onafhankelijkheid; de EU wil handel, energie, veiligheid en invloed in haar directe omgeving veiligstellen. Het bezoek van Xi Jinping laat zien dat Egypte steeds belangrijker wordt in deze geopolitieke driehoek.
